Yerinde Dönüşümde Büyük Fırsat
2020 ve 2023 depremleri sonrası şehir merkezinde yıkımı gerçekleştirilen binaların yerinde dönüşümüne engel olan zemin+4 kat yükseklik şartı, zemin+7'ye çıkartılarak şehrin önündeki büyük bir engel ortadan kalktı.
6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından “Yerinde Dönüşüm Projesi” hayata geçirildi.
Depremden etkilenen şehirlerimizin yaşanmışlıklarını ve kültürünü koruyarak şehirlerimizi güvenli ve hızlı bir şekilde ayağa kaldırmak amacıyla uygulanan Yerinde Dönüşüm Projesindeki yapılar için daha önce açıklanan zemin + 4 olan kat sınırlandırması Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Elazığ için zemin +7 olarak güncellendi.
Yaşanan bu durum ile ilgili olarak Elazığ Hakimiyet Gazetesi olarak, konunun uzmanlarının görüşlerini aldık .
ERDOĞAN: “ZEMİN +7 KAT ÇALIŞMASININ ÇOK UYGUN OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUZ”
ELSAD Başkanı Kentsel Dönüşüm Uzmanı Av. Murat Erdoğan yaptığı açıklamada, “Öncelikle zemin+4 Elazığ'ın yerinde dönüşüm ve kentsel dönüşümde vatandaşın talebini karşılamıyordu. Çünkü vatandaşın arsasına yeterli sayıda konut sığdıramıyordu. Bu nedenle de başvurular çok azdı. Bugüne kadar 4 ya da 5 resmi başvuru yapıldığını biliyoruz. Ancak şu an da bu geri dönüşüm için zemin + 7 kat olması aynı yerde çok daha fazla konut sayısını ortaya çıkaracaktır. Bu defa vatandaşların ihtiyaçları karşılanmış olacaktır. Belki müteahhitlere de bu noktada bir fayda çıkacak. Bu nedenle bizler zemin +7 kat çalışmasının çok uygun olduğunu düşünüyoruz.” dedi.
“VATANDAŞLARIMIZA HAYIRLI OLSUN”
Yapılacak olan bu çalışmanın Elazığ için çok iyi olduğunu ifade eden Başkan Erdoğan,“ Şehrimizde acil yıkılmış ve orta hasarlı binaların yıkılması dikkat ederseniz çok büyük boşluklar oluşturuyordu. Burada inşaat yapılmamasının nedeni hem vatandaş hem de müteahhit için rant kabul olmamasıydı. Ama bu güncelleme sayesinde artık burada rantabl olacak şekilde düzenlenmiş ve böyle devam ederse böylelikle oluşan boşlukların dolacağını müteahhitlerin ve vatandaşların anlaşarak sorunları çözeceğini düşünüyorum. Yapılacak olan bu çalışma Elazığ için çok iyi oldu, uygulamayı yetkisi olan yerlerde belediyenin yetkileri olduğu yerde il özel idaresi yapacak. Bundan sonra işlemler daha hızlı ilerleyecektir, vatandaşlarımıza hayırlı olsun.”dedi.
SANAÇ:“KISMEN ÇÖZÜM OLACAKTIR”
Elazığ Mimarlar Odası Elazığ Şubesi Başkanı Kazım Sanaç ise yaptığı açıklamada, “Yerinde dönüşümde herkesin bütçesi korunacaksa konut sorunları için bir çözüm olabilir. Biz Mimarlar Odası olarak temelde çok katlı yapılaşmaya karşıyız ama görünen durumda da bir afet anında nasıl önemli kararlar verilirse bu da öyle bir karardır. Tamamen değilse de kısmen çözüm olacağını düşünüyoruz.” dedi.
“KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN ÖNÜNDEKİ TÜM ENGELLER KALKTI MI?”
Elazığ'ın depremden etkilenen bir şehir olduğunu ifade eden Başkan Sanaç,“ Şu an ekonomik kriz var. Yani neticede yerinde dönüşümde söz konusu olan ve kentsel dönüşüm yerleri belli, bu yasada harcanacak bütçe belli. Ancak vatandaşlar da bu durumda devletin verdiği konutun dışında kendi konutlarını yerinde dönüştürmek istiyorlarsa birazcık külfete katlanacaklar. Piyasada yaygın bir algı var. Bakın biz Elazığ olarak deprem ili değiliz, afet ili değiliz. Biz 10+1 iliz. Biz depremzede değil, depremden etkilenen iliz. Ona göre bu karar Malatya'daki gibi bir uygulama alanı bulmadı. Bizim Valiliğimizin OHAL yetkisi yok çünkü biz Bakanlık nezdinde ekstradan listeye alındık. İnsanlar bunu farklı anlayıp farklı yansıtıyorlar. Bizim deprem anında verdiğimiz büyük kayıplar olmadığı için OHAL ilan edemiyoruz zaten.
Çok şükür 2023 depreminde ve 2020 depreminde de 1 binamız yıkıldı. Üç büyük depremde toplam üç binanın yıkıldığı bir kentte OHAL ilan etmek orada yaşayan vatandaşlara da haksızlık olur.” dedi.
ŞAHİNOĞLU: “ZEMİN +4 VATANDAŞLARI ÇOKÇA MAĞDUR EDİYORDU”
Sarayatik Mahalle Muhtarı Aytaç Şahinoğlu ise, “Yüzde yüz çözüm olmasa da bir noktada umut vadedebilir. Örnek veriyorum bizim mahallede 5 katlı olan yerler 7 kata çıktığı için oralarda etkili olacaktır. Ancak İstasyon Caddesi, Adnan Orakçıoğlu Caddesi gibi bazı kat yüksekliği 7, 8, 10 olan yerlerde tabi ki çözüm olmayacaktır. Örneğin bizim İstasyon Caddesi'nde bulunan binalar yıkılmadan önce 8 kattı. Bu karar onlar için bir çözüm olmayacak. Maliyetler açısından da çözüm olmayacak. Ancak imarı kurtaran 2 katlı binaların olduğu yerlerin, ya da 5 katlı olan yerlerin tamamına olmasa da bir kısmı üzerinde etkili olacaktır. Zemin +4 vatandaşları çokça mağdur ediyordu, şimdi zemin +7 ile bir nebze de olsa rahatlatacaktır. Bizim mahallede yerinde dönüşüme bir kişi müracaat etmişti. Ruhsatları çıkmak üzereydi, durum değiştiği için yeniden ruhsat alacaklar. Maliyetler bu sayede bir nebze düşecek.”dedi.
“10 YA DA 15 MAHALLENİN YERİNDE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ GEREKİYOR”
Şahinoğlu son olarak ise,“ Bu zemin +7 kararı en fazla yüzde 10-15 oranında etkiler. Çünkü vatandaş anlaşamaz, vatandaşın ekonomik durumu iyi değil, kat kurtarmaz. Devletin konuya bir el atması lazım. Vatandaşla bir ayara gelmesi lazım. Yoksa bu +10 da olsa +20 de olsa yine çözüm değil. Biz en başından beri söylüyoruz. Bu yerinde dönüşüm ada bazlı ve vatandaşa sormaksızın yapılıyor. Vatandaşlar yine borçlandırılıyor. Elazığ'da ağır hasar alan mahalleler belli. Sarayatik Mahallesi, Rüstem Paşa Mahallesi, Nailbey Mahallesi, Akpınar Mahallesi, Kültür Mahallesi, İzzetpaşa Mahallesi. Şehrin merkezi ağır hasar almış. Diğer mahallelerde çok fazla ağır hasarlı bina yok. Ağır hasar alan 10-15 tane mahalle var, bunların yerinde dönüştürülmesi gerekiyor. Bunun da devlet eliyle yapılması gerekiyor.”dedi.
GÖZVUR: “VATANDAŞLARIMIZ MEMNUN”
İcadiye Mahalle Muhtarı İrfan Gözvur ise,“ Biz muhtarlar olarak böyle bir talebimiz hep olmuştu. Sağ olsun Elazığ'ımızın 5 milletvekilimizle istişare ettiğimizde hep böyle bir sorunumuz olduğunu dile getirmiştik. Zemin artı 4 olmasından özellikle ilimizde yüksek katlı binalardan dolayı vatandaşlarımız mağduriyet yaşadı. Sayın cumhurbaşkanımızın ve dün vekillerimizin açıklamalarından dolayı biz çok memnun olduk. Bu açıklamadan sonra bazı mahalle sakinlerimiz bize şahsen gelerek memnuniyetlerini dile getirdiler. Hükümetimiz tabiri caizse bedava para verecek ama halkımız bunu kullanamıyorlar. Mahalle sakinlerime şöyle bir çağrıda bulunuyorum. Gerekli yerlere gidip istişarelerini yapsınlar. Yerinde dönüşüme bir an önce başlasınlar. Babanın evladına vermeyeceği avantajlarla karşılık hibe ve faizsiz kredi desteğinden yararlansınlar. Mahallemizde bulunan 7 katlı olan yerler gözde olan yerler ve birçoğu yerinde dönüşüme sıcak bakıyor.” dedi.
“ŞEHRİMİZİ YENİDEN CANLANDIRALIM”
Zemin + 7 kat olacak olması birçok tarafsız kalan ya da yerinde dönüşüme sıcak bakmayan hak sahiplerinin fikirlerini değiştireceğine inandığını ifade eden Muhtar Gözvur,“Apartman sakinlerinin bir araya gelip birleşmeleri gerekiyor. Zemin + 7 kat olacak olması birçok tarafsız kalan ya da yerinde dönüşüme sıcak bakmayan hak sahiplerinin fikirlerini değiştireceği kanısındayım. Burada büyük bir sıkıntımız var. Verilen zemin +7 kat, 2020 depremini maalesef karşılamıyor. Onlarda dahil olsa daha güzel olacaktı. Çünkü büyük bir mağduriyet yaşıyorlar. 2020 depreminde orta hasarlı olup evleri yıkılanlar hak sahibi olmadılar. Bu vatandaşlarımızın da mağduriyetleri giderilseydi çok güzel olurdu. Şehir canlanırdı. Bu canlanma müteahhitler, esnaflar başta olmak üzere birçok kesime olumlu yansıyacaktı. Ben bir kez daha hak sahibi hemşerilerimize seslenmek istiyorum. Ne olursunuz birleşin şehrimizi yeniden canlandıralım. Şuan hangi mahalleye girerseniz girin yıkıntılar döküntülerden geçilmiyor. Ölü bir şehir gibi görünüyor. Verilen bu desteklerden faydalanıp bir an önce şehrimizi kalkındıralım.”dedi.