Tarihi yapı Elazığ'da bulunuyor! Araştırmalara konu olmuş. Her yıl binlerce turist çekiyor
Tarihi medeniyetlerin kesişme noktası olan Elazığ'ın Palu ilçesinde bulunan Surp Lusaroviç Kilisesi tarih severleri adeta büyülüyor. Burası Elazığ'a her sene binlerce turist çekiyor. İşte yapının bilinmeyen özellikleri…
Kuzey Mezopotamya'nın önemli geçiş noktalarından biri olan ve tarihi milattan önceki dönemlere kadar uzanan Palu'nun kültürel mirasının önemli parçalarından biri olan kilise, Eski Palu Çarşıbaşı Mahallesi'nde yer alıyor. Yapım tarihi kesin olarak bilinmeyen ve kitabesi bulunmayan kilisenin Bizans döneminden kaldığı düşünülüyor.
BİRÇOK MEDENİYETE EV SAHİPLİĞİ YAPMIŞ
Bölgede Hurriler, Hititler ve Urartular gibi kadim medeniyetlerden başlayarak, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine kadar uzanan zengin bir kültürel mirasa ev sahipliği yapan Palu'da, Ermeni ve Süryani toplumlarının da önemli izleri bulunuyor. Mimari açıdan dikkat çekici özelliklere sahip olan Surp Lusaroviç Kilisesi, kare planlı yapısı ve kubbeli tasarımıyla göz dolduruyor.
KİLİSE DİĞERLERİNE GÖRE FARKLILIK GÖSTERİYOR
Yapının en önemli özelliklerinden biri, duvarlarının taştan, kubbe ve kemerlerinin ise tuğladan inşa edilmiş olması. Bu yapı tarzı, geleneksel Ermeni kilise mimarisinden farklılık gösteriyor, zira Ermeni kiliseleri genellikle tamamen kesme taştan inşa edilirdi. Kilisenin iç mekanında, sanatsal açıdan büyük değer taşıyan freskler bulunuyor.
GÜNEŞ TASVİRİ DİKKAT ÇEKİYOR
Yıkılan kubbenin hemen altında ve dört ayrı yanda, zamanın tahribatına rağmen hala görülebilen kutsal resimler yer alıyor. Apsis kemerinin alt köşelerinde Hz. Meryem ve Cebrail tasvirleri, diğer yanda ise Hz. İsa'nın tasviri bulunuyor. Apsisin yuvarlak kemeri yazı frizi ile süslenmiş durumda ve apsis önü tonozuna yakın konumda iki melek tasviri yer alıyor. Yapının en etkileyici detaylarından biri de apsis önü tonozunun orta kısmında bulunan güneş tasviri.
MİSTİK BİR ATMOSFER OLUŞTURUYOR
Kilisenin mimari açıdan bir diğer önemli özelliği, kubbe kasnağındaki yuvarlak kemerli pencereler. Bu pencereler, içeriye giren güneş ışınlarıyla mekanı mistik bir atmosfere büründürüyor. Yapının kuzey duvarında büyük bir delik bulunmasına rağmen, duvar halen ayakta durmayı başarıyor. Ayrıca kuzey duvarına ek olarak inşa edilmiş olan ve vaftiz törenlerinin gerçekleştirildiği özel bir oda da bulunuyor.
RESTORASYONU BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Surp Lusaroviç Kilisesi, bölgenin çok kültürlü geçmişinin somut bir kanıtı olarak, sadece bir ibadet mekanı değil, aynı zamanda tarihî ve kültürel bir köprü niteliği taşıyor. Yapının restorasyonu, gelecek nesillere bu değerli kültürel mirasın aktarılması açısından büyük önem taşıyor.
TARİHİ SURP LUSAROVİÇ KİLİSESİ'NE NASIL GİDİLİR?
Elazığ'ın önemli tarihi yapılarından Surp Lusaroviç Kilisesi'ne ulaşmak için öncelikle Elazığ şehir merkezinden Palu ilçesine gelmeniz gerekiyor. Şehir merkezinden Palu'ya olan mesafe yaklaşık 80 kilometredir ve bu yolculuk özel araçla D885 karayolunu takip ederek ortalama 1 saat 15 dakika sürüyor. Toplu taşıma kullanmak isteyenler için şehir merkezinden Palu'ya düzenli olarak kalkan otobüs ve minibüs seferleri bulunuyor.
Palu ilçe merkezine vardıktan sonra, kilisenin bulunduğu Eski Palu Çarşıbaşı Mahallesi'ne yerel minibüslerle ulaşım sağlanabiliyor. Kilise, Eski Palu yerleşiminin merkezi bir noktasında yer alıyor ve bölgeyi bilen herhangi bir yerel halktan kolayca tarif alınabilir.
Ziyaret sırasında rahat yürüyüş ayakkabıları tercih edilmeli, çünkü bölgede gezilecek diğer tarihi yapılar da bulunuyor. Ayrıca yanınızda su ve hafif atıştırmalıklar bulundurmanız, özellikle yaz aylarındaki ziyaretleriniz için faydalı olacaktır. Fotoğraf tutkunları için sabah ve akşamüstü saatleri, ışığın en güzel olduğu zamanlar olarak öne çıkıyor.
Görüntüler Prof. Dr. İsmail Aytaç’ın Palu Surp Lusavoriç Kilisesi adlı makalesinden alınmıştır.